Havoleerlingen van UniC enthousiast over het maken van een tijdschrift

winnende tijdschriften havo unic

Om het schrijfonderwijs binnen het vak Nederlands aantrekkelijker te maken, heeft UniC – een eigentijdse havo en vwo in Utrecht – een nieuwe lesaanpak geïntroduceerd. Anna Brouwer, docent Nederlands, liet havo-leerlingen in groepjes een tijdschrift maken.

Als er aan leerlingen gevraagd wordt wat zij van het vak Nederlands vinden, geven ze meestal antwoord met saai of vaag. Anna Brouwer vindt dat haar vak helemaal niet saai of vaag is. Ze ging op zoek naar een manier waarop zij haar vak beter kon laten aansluiten bij de belevingswereld van haar leerlingen. Ze gaf drie havo 4-klassen de opdracht om in groepjes een tijdschrift te maken.

Meer dan een lesje draaien

Anna Brouwer: “Leerlingen worden betere schrijvers door heel veel te schrijven. Door feedback van leerlingen en docenten komen ze verder. Veel oefenen is belangrijk. Ik wilde een manier vinden om het schrijfonderwijs zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Een manier als deze, het samen maken van een tijdschrift, heeft daarvoor gezorgd. Het is een echt iets. Het is authentiek. Een tijdschrift door de leerlingen zelf geschreven en gemaakt.”

In groepjes van drie gingen de leerlingen aan de slag. Anna: “Ik wilde dat bij deze opdracht de focus niet alleen zou liggen op het schrijfproduct, maar ook op de dingen die daarbij komen kijken. Hoe zorg je dat de vormgeving mooi is, dat de schrijffouten eruit worden gehaald? Ik gaf de leerlingen de vrijheid om met elkaar afspraken te maken, redacties te vormen.”

“Een docent kan uren praten over het schrijven van een artikel, een recensie, het geven van een interview of je laat de leerlingen zelf een tijdschrift maken waarin deze items aan de orde komen. Geheid dat er dan veel meer binnenkomt, omdat het voor leerlingen geen verhaaltje meer is, maar realiteit.”

 

Criteria

Om de leerlingen enig houvast te geven wat betreft de schrijfopdracht, gaf Anna ze een aantal criteria mee. Minimale criteria waar de inhoud van het tijdschrift aan moest voldoen. “Iedere leerling moest drie artikelen schrijven. Het liefst artikelen met verschillende schrijfdoelen, als een recensie, een verslag of een informatief artikel. Havo 4-leerlingen moeten voor literatuur boeken lezen. Het verwerken van een boek moest dan ook terugkomen in het tijdschrift, bijvoorbeeld in de vorm van een recensie, een verslag aan de hand van citaten of een boek-filmvergelijking. De leerlingen verbinden op deze manier literatuur met een thema dat hun aanspreekt én wordt literatuur gecombineerd met schrijfvaardigheid.”

Tijdens de Nederlandse les werd in ongeveer vijf weken tijd aan de opdracht gewerkt. Enthousiast gingen de havo 4-leerlingen aan de slag. Paiman Azizi en Noëlle Sijbrandij twee van deze 4de klassers, maakten met hun groepje een tijdschrift dat uiteindelijk is gedrukt. Zij gingen helemaal los bij deze schrijfopdracht, terwijl anderen zich hielden aan de minimale criteria. Noëlle: “We wilden een tijdschrift maken dat op een echt tijdschrift leek. In ons tijdschrift over reizen hebben we daarom ook moppen en een kruiswoordpuzzel geplaatst.” Paiman: “Wij hebben in ons tijdschrift een horoscoop en extra filmposters toegevoegd.”

Het online programma voor het maken van het tijdschrift nodigt uit om pagina’s – naast de verplichte inhoud – zelf op een creatieve manier te vullen en vorm te geven.

 

Netflix en Nederlands!?

Het enthousiasme bij deze leerlingen voor het vak Nederlands, als het gaat om schrijven, is voor een deel te verklaren door het gekozen onderwerp voor het tijdschrift. Leerlingen kiezen zelf een onderwerp waar ze meer over willen weten en waarmee ze aan de slag gaan. Op deze manier ontwikkelen ze een kritische en onderzoekende houding. Wat plaatsen we wel/niet in het tijdschrift, en waarom? Door bezig te zijn met wat je aanspreekt en wat van deze tijd is, stimuleert en motiveert. Zo zijn leerlingen vakinhoudelijk bezig op een creatieve, onderzoekende manier. Paiman: “Al heel snel wisten we waar ons tijdschrift over zou gaan. ‘Chill’ gaat over series en films, dat vinden we allemaal leuk. We kijken veel series op Netflix. Dus dat zou ons onderwerp worden.” Zo wordt in ‘Chill’ antwoord gegeven op de vraag ‘Is Netflix onze nieuwe verslaving?’ en staan er recensies in van “De gelukkige huisvrouw’ en ‘Het Diner’. “Omdat we een boek moesten verwerken in het tijdschrift, kozen we voor de boek-filmvergelijking van ‘Het Schnitzelparadijs’. Zo konden we de film op Netflix kijken.” En dat vonden deze leerlingen natuurlijk helemaal niet erg!

 

Successen vieren

Voor de havoleerlingen van UniC was deze opdracht een zogenaamde handeling, ze moesten de opdracht voldoende afronden. Ze gingen functioneel en kwalitatief aan het werk. Dit werd door Anna nog eens extra geprikkeld. “Het liefst had ik alle tijdschriften, zo’n vijfentwintig stuks, willen laten printen, maar dat was te prijzig. Met de rector had ik afgesproken drie te laten drukken. Dit was voor de leerlingen een extra stimulans om helemaal voor hun tijdschrift te gaan.” Noëlle: “Wij gingen extra ons best doen, zodat ons tijdschrift ‘Travel to live’ gedrukt zou worden. Een eigen tijdschrift, dat leek ons heel gaaf.” Door de tijdschriften via het online programma te publiceren en te delen met de drie H4-klassen, konden klasgenoten digitaal stemmen op hun favoriete tijdschrift. Gelet werd op beeld en op inhoud.

 

De mooiste drie werden geprint.
Naast ‘Travel to live’, en ‘Chill’ was dat het tijdschrift ‘Olijf’.

 

 

 

Wordt vervolgd?

“Een paar jaar geleden heb ik leerlingen al eens een tijdschrift laten maken. Toen was het een succes en nu weer. Ik kan me voorstellen dat ik het volgend jaar weer ga doen met Havo 4, omdat ik merk dat leerlingen enthousiast worden van deze manier van lesgeven. Deze schrijfopdracht past ook mooi bij een school als UniC. Een school die vernieuwend onderwijs biedt.”

Ook voor de leerlingen is het samen maken van een tijdschrift voor herhaling vatbaar. Zowel Paiman als Noëlle vonden het erg leuk om aan het tijdschrift te werken. Leuker dan het maken van een andere schrijfopdracht. Paiman: “Door deze opdracht werd het ook leuker om aan Nederlands te werken.” Ook de gebruiksvriendelijkheid van het online programma speelde mee. Paiman: “Het is een heel handig online programma en makkelijk in het gebruik. Het heeft veel mogelijkheden. Bij andere programma’s zit je nog weleens vast aan een bepaald format of verschijnt er vaak reclame waar je niet op zit te wachten.” “Ook heel handig zijn de standaardafbeeldingen voor als je even niet weet wat voor plaatje je moet kiezen”, vult Noëlle aan.

 

Om mee te geven
Via dit artikel deelt UniC graag zijn ervaringen met andere middelbare scholen die ook plannen hebben om hun leerlingen een tijdschrift te laten maken, met als doel de schrijfvaardigheden te verbeteren.

“De leerlingen zijn enthousiast over het maken van een tijdschrift als nieuwe lesaanpak. Door op deze manier met schrijfvaardigheid bezig te zijn, wordt het vak Nederlands leuker. In die zin is deze lesmethode een echte aanrader.”

 

Enkele tips van UniC:

  • Vrijheid zorgt voor creativiteit en geeft de leerlingen ruimte om met elkaar afspraken te maken.
  • Geef aan waar de opdracht aan moet voldoen (criteria).
  • Laat de leerlingen zelf een thema verzinnen waar hun tijdschrift over gaat. Wel met de voorwaarde dat de onderwerpen, passend bij dat thema, diepgang hebben. Kwaliteit moet gewaarborgd zijn.
  • Koppel in de Nederlandse les theorie aan de praktijk (recensie, betoog, informatief artikel, verslag).
  • Maak een tijdsplanning.
  • Een extra stimulans voor leerlingen om hun best te doen? Laat een aantal exemplaren drukken!
  • Op de site van Jilster staan leuke afbeeldingen om het tijdschrift mee te vullen.

Meer weten? Kijk dan hier: Jilster in het onderwijs

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie