Home Meer weten? Klanten vertellen Het Gouden Eeuw tijdschrift

Het Gouden Eeuw tijdschrift

Geplaatst op 30 mei 2017 in de categorie Klanten vertellen.

De vakken geschiedenis, Nederlands en tekenen in één project. Tweedejaars gymnasiumleerlingen van het Vrijzinnig Christelijk Lyceum uit Den Haag maakten voor deze drie vakken een tijdschrift over de Gouden Eeuw. Mirjam Zeilmaker, docent geschiedenis op het VCL, coördineerde dit project.

Vakoverstijgend

Mirjam legt uit waarom ze voor het Gouden Eeuw tijdschrift de samenwerking heeft gezocht met haar collega’s van de secties Nederlands en tekenen. “Met deze opdracht leveren de leerlingen één product af en worden ze getoetst voor de vakken Nederlands, geschiedenis en tekenen. Dit hebben we gedaan om de leerlingen iets te ontlasten, omdat ze door het schooljaar heen best veel toetsen hebben. Ze zijn eigenlijk constant aan het leren. Met dit Gouden Eeuw project proberen we daar iets verlichting in te brengen. Bovendien worden de lessen op deze manier een keer anders ingevuld. Het maken van een tijdschrift als lesaanpak, is vakinhoudelijk bezig zijn op een creatieve manier.”


Opdrachtenboekje

Het opdrachtenboekje
(Het opdrachtenboekje)

De leerlingen kregen ongeveer zes weken de tijd om aan het Gouden Eeuw project te werken. Om alles in goede banen te leiden, maakte Mirjam een boekje met daarin alle informatie die de leerlingen nodig hadden om het project stap-voor-stap te kunnen uitvoeren. De leerlingen zijn tijdens dit project niet alleen vakinhoudelijk bezig, maar leren ook plannen. “In het boekje staan opdrachten voor Nederlands, tekenen en geschiedenis. Het bevat een planning en in het boekje staat een voorbeeld van hoe je een planningsschema kunt invullen. Per week wordt aangegeven wat er moet gebeuren. Het maken van een tijdschrift is een grote opdracht met daarbij verschillende kleine opdrachten.” Als 13-,14-jarige komt er - bij het maken van zo’n grote opdracht - misschien veel op je af. Maar daar weet Mirjam wel raad mee. “Je legt de leerlingen uit dat we dit stap-voor-stap gaan doen en dat we er een paar weken de tijd voor hebben. En door een eigen planningsschema in het boekje bij te houden, komt het vanzelf goed. Het resultaat is een eigen Gouden Eeuw tijdschrift.”


Combineren

Het tijdschrift werd beoordeeld op inhoud bij geschiedenis, op spelling en grammatica bij Nederlands en op design en creativiteit bij tekenen. Voor het vak Nederlands lazen de leerlingen een boek met een verhaal dat plaatsvindt in de Gouden Eeuw. Ze konden kiezen uit een lijst met boeken. Met verwerkingsopdrachten werd gecontroleerd of het boek ook daadwerkelijk was gelezen. “In een woordzoeker moesten minimaal tien personages, plaatsen en belangrijke begrippen uit het boek staan”, legt Mirjam uit. “Daarnaast schreven de leerlingen een ingezonden (zakelijke) brief van driehonderd woorden aan de uitgever van het boek. De inhoud van het boek stond hierin centraal. Tijdens de lessen Nederlands en geschiedenis mochten de leerlingen een periode lang de eerste tien minuten van de les uit het boek lezen.”
Voor een van de geschiedenisopdrachten zocht het VCL het in het heden en ook nog eens dichtbij. “In Den Haag woont een afstammeling van Michiel de Ruyter, Frits de Ruyter de Wildt. Heel gemakkelijk, want Frits kwam gewoon even langs. Voor het Gouden Eeuw project was hij een interessante gastspreker die iets vertelde over zijn voorvader en over zijn familiegeschiedenis.” Een aantal leerlingen was verantwoordelijk voor de organisatie van deze bijeenkomst. Iedereen maakte een kort verslag over deze gastspreker.
Het tijdschrift werd verder gevuld met nog twee geschiedenisopdrachten als het schrijven van een filmrecensie, een bezoek aan het Mauritshuis of het zoeken en maken van een recept uit de Gouden Eeuw.
Natuurlijk moet een tijdschrift er ook mooi uitzien. Bij tekenen werkten de leerlingen aan de cover van het tijdschrift. Een van de opdrachten was het maken van een geënsceneerde foto van de leerling zelf, klasgenoten, familie of vrienden die een bekend schilderij uit de Gouden Eeuw voorstelt.


Handleiding

Mirjam maakte niet alleen een opdrachtenboekje, maar schreef voor de leerlingen ook een praktische handleiding over hoe het tijdschrift online te maken. Hierin wordt stap-voor-stap uitgelegd wat de leerling moet doen. Mirjam is eerst zelf met het programma aan de slag gegaan. “Ik heb een aantal voorbeeldbladen gemaakt om de leerlingen te laten zien wat mogelijk is. Door dit te doen en te ervaren waar ikzelf tegenaan liep, heb ik de handleiding geschreven. Door ook een paar tijdschriften thuis en op school te bekijken deden de leerlingen ideeën op.”


Ervaringsdeskundigen

Als het programma om het tijdschrift te maken en de opdrachten ter sprake komen, praten Juliette Dekker en Liam van den Heuvel enthousiast en gezellig mee. Deze twee leerlingen, die een Gouden Eeuw tijdschrift hebben gemaakt, weten goed aan te geven hoe ze dit hebben ervaren. Liam: “Voor vakken op school zijn we vaak in boeken bezig en niet op de computer. Door het maken van een tijdschrift hebben we ook andere dingen geleerd als het werken met verschillende computerbestanden.” Juliette is erg enthousiast over de sjablonen in het programma. “Met de sjablonen maak je een goede start. Door deze te gebruiken, heb je meteen al een begin van een tijdschrift. Dat is heel handig. Het is gewoon leuk dat je de verschillende pagina’s in hetzelfde thema kunt maken.”

“Door thuis met het tijdschrift bezig te zijn, voelde het niet als huiswerk maken. Het was gewoon leuk!”


Trial and error

Door in het programma wat te proberen en ergens op te klikken, zie je meteen wat er gebeurt in je tijdschrift. Heeft het niet het gewenste resultaat, probeer je iets anders. Dit ondervond ook Mirjam toen haar leerlingen aan de slag gingen. “Het was even uitzoeken met elkaar welke bestanden - PDF, JPG - aangemaakt moesten worden om het gewenste resultaat, een afbeelding of een bepaalde achtergrond, in het tijdschrift te krijgen. Soms verdween er een tekst-vak als je even iets anders deed of daar niet direct mee aan de slag ging. Dat monitoren vonden de leerlingen soms best lastig. Ze hebben ook nog niet veel ervaring met het werken op de computer. De telefoon is meer hun ding. De jeugd van tegenwoordig is zo gewend dat alle informatie hun kant uitkomt, dat ze het (uit)zoeken lastig vinden. Voor hen is dat een hele uitdaging.”


Wordt vervolgd?!

Volgend jaar staat het maken van een tijdschrift weer op de agenda bij het VCL. “Nadat de leerlingen hun opdrachten voor de drie vakken af hadden, plaatsten ze dit in hun tijdschrift. Het geheel werd als PDF gedownload. Deze PDF leverden de leerlingen in via Magister of ze gaven een geprinte versie aan hun docenten”, legt Mirjam uit. “We hadden geen budget om alle tijdschriften te bestellen. Volgend jaar willen we dat wel doen met de drie mooiste tijdschriften. Leerlingen doen het juist goed als er een competitief element in zit. Ook voor een Open Dag van de school is een tijdschrift mooi promotiemateriaal. Bovendien heb je voor de leerlingen die daarmee aan de slag gaan voorbeelden om te laten zien wat mogelijk is. Je profielwerkstuk in de vorm van een tijdschrift is natuurlijk ook super. Eigenlijk zou ik dat mijn havo-leerlingen ook willen laten maken. Zeker voor meisjes die het bijvoorbeeld over mode willen gaan doen.”


Om mee te geven

“Binnen het onderwijs bestaan zulke leuke ideeën. Die moeten dan ook maar net op het juiste moment op je pad komen. Daarom delen we graag onze ervaringen met andere docenten die ook plannen hebben een tijdschrift te maken.”

Enkele tips:

  • Neem ruim de tijd voor een project als dit. Stiekem duurt het toch langer dan je denkt.
  • Geef collega’s van tevoren eventueel een korte workshop over hoe het programma werkt.
  • Maak voor de leerlingen een opdrachtenboekje, met een Jilster-handleiding.
  • Voor het nakijken is het handig een link van het tijdschrift te hebben.
  • Een tijdschrift maken kan ook prima toegepast worden bij andere vakken.